Η Άννα Ευθυμίου, αναλύει το φάσμα των πολιτικών πρωτοβουλιών που έχει αναλάβει το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης το τελευταίο χρονικό διάστημα, απαντώντας σε ερωτήσεις για όλα τα μείζονα θέματα που απασχολούν εργαζόμενους και συνταξιούχους. Μιλά ακόμη για τις πρόσφατες παρεμβάσεις που πραγματοποιήθηκαν στην αγορά εργασίας μέσω του νέου εργασιακού νόμου με στόχο «να προσαρμόσουν την ελληνική αγορά εργασίας στις πραγματικές ανάγκες της οικονομίας και των εργαζομένων, χωρίς σε καμία περίπτωση να υπονομεύουν τα θεμελιώδη εργασιακά δικαιώματα». Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στο σχέδιο πολιτικών ύψους 2,5 δισεκατομμυρίων ευρώ, που εφαρμόζει η κυβέρνηση για τη στήριξη των νοικοκυριών έναντι της ακρίβειας, όπως, επίσης, στην κατάργηση της προσωπικής διαφοράς για τους συνταξιούχους και στην επιτάχυνση των διαδικασιών για την απονομή των συντάξεων. «Ο μέσος χρόνος έκδοσης κύριας σύνταξης έχει μειωθεί σε κάτω από 50 ημέρες, από 500 ημέρες το 2019», τονίζει χαρακτηριστικά προσθέτοντας πως «βήματα βελτίωσης έχουν γίνει και στις επικουρικές συντάξεις και με την ολοκλήρωση του έργου ψηφιοποίησης θα γίνουν ακόμα μεγαλύτερα».
Τέλος η Υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης εξηγεί την στρατηγική των έξι στοχευμένων παρεμβάσεων που εφαρμόζεται στην Κεντρική Μακεδονία για τη μείωση της ανεργίας.
-Κυρία Ευθυμίου, πριν περάσουμε στα αμιγώς θέματα του χαρτοφυλακίου σας, θα ήθελα να ξεκινήσουμε με το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η χώρα μας και είναι το δημογραφικό, του οποίου οι προεκτάσεις αγγίζουν και το Υπουργείο που υπηρετείτε. Υπάρχει κάποιος σχεδιασμός για τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος σε σχέση με το δημογραφικό;
Το δημογραφικό είναι πράγματι η μεγαλύτερη πρόκληση για τη χώρα και επηρεάζει άμεσα και το ασφαλιστικό μας σύστημα. Παρότι τα διανεμητικά συστήματα, όπως το ελληνικό, δηλαδή τα συστήματα που οι εισφορές των εργαζομένων πληρώνουν τις συντάξεις, είναι εκτεθειμένα στον δημογραφικό κίνδυνο, το ασφαλιστικό μας σύστημα είναι πιο βιώσιμο, πιο σταθερό και πιο διαφανές από ό,τι ήταν πριν από λίγα χρόνια. Και αυτό είναι αποτέλεσμα σειράς μεταρρυθμίσεων που έγιναν με συνέπεια.
Εξασφαλίστηκε η προβλεψιμότητα στις συντάξεις, με ένα μοντέλο που στηρίζεται σε σταθερούς κανόνες και σε καθαρές αναλογιστικές παραμέτρους.
Η δημιουργία της Εθνικής Αναλογιστικής Αρχής και η τακτική παρακολούθηση των δεδομένων μάς επιτρέπει να έχουμε ξεκάθαρη εικόνα για τις μακροχρόνιες ανάγκες τουσυστήματος.
Ο πλεονασματικός προϋπολογισμός του e-ΕΦΚΑ, η ψηφιοποίησή του και η επιτάχυνση της απονομής συντάξεων όχι μόνο εξυπηρετεί τον πολίτη, αλλά ενισχύει και τη διαφάνεια και την ταχύτητα στη λειτουργία του συστήματος.
Παράλληλα, η ανάπτυξη της οικονομίας και η σημαντική αύξηση της απασχόλησης ενισχύουν τα έσοδα των φορέων κοινωνικής ασφάλισης, δημιουργώντας ένα πιο σταθερό περιβάλλον χρηματοδότησης, καθόσον έχουν δημιουργηθεί από το 2019 πάνω από 500.000 νέες θέσεις εργασίας, έχει περιοριστεί η αδήλωτη και υποδηλωμένη εργασία μέσα από την ψηφιακή κάρτα εργασίας, έχει μειωθεί η ανεργία από το 18% το 2019 στο 8.2% το 2025. Πλέον, έχουμε μπει στον σκληρό πυρήνα της ανεργίας και είναι κρίσιμο και χρήσιμο να εντάξουμε στο εργατικό δυναμικό ομάδες που υποεκπροσωπούνται, όπως οι νέοι, οι γυναίκες, οι εργαζόμενοι μεγαλύτερης ηλικίας και τα άτομα με ειδικές ανάγκες. Σημαντική είναι η μεταρρύθμιση ενίσχυσης των εργαζόμενων συνταξιούχων, σύμφωνα με την οποία καταργήθηκε η περικοπή του 30% της σύνταξης όσων εργάζονται και αντικαταστάθηκε με έναν πόρο ύψους 10% υπέρ του ΕΦΚΑ. Η πολιτική αυτή πρωτοβουλία έχει οδηγήσει πάνω από 200.000 συνταξιούχους στην αγορά εργασίας.
Επιπρόσθετα, για την προστασία της βιωσιμότητας του ασφαλιστικού συστήματος και τη διασπορά του ασφαλιστικού κινδύνου ενισχύσαμε την συμπληρωματική κεφαλαιοποιητική ασφάλιση, με σκοπό τη δημιουργία ενός διπλού δικτύου προστασίας για τις επόμενες γενιές.
Πρώτον, με τη δημιουργία του ΤΕΚΑ, που αποτελεί μέρος του 1ου πυλώνα υποχρεωτικής επικουρικής ασφάλισης και αφορά τους νέους σε ηλικία εργαζόμενους. Το ΤΕΚΑ αποτελεί μια ουσιαστική μεταρρύθμιση της Κυβέρνησης, που φιλοδοξούμε ότι θα οδηγήσει σε σημαντικά μεγαλύτερες επικουρικές συντάξεις για τη νέα γενιά.
Δεύτερον, με την αναμόρφωση του πλαισίου για την Επαγγελματική Ασφάλιση που αποτελεί μέρος του 2ου πυλώνα προαιρετικής κεφαλαιοποιητικής ασφάλισης. Μέσω του Ν. 5078/2023 θέτουμε στα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης ένα υψηλό πλαίσιο λειτουργίας με διαφάνεια και ευελιξία υπό την εποπτεία της Τράπεζας της Ελλάδος.
Συνεπώς, σήμερα το ασφαλιστικό μας σύστημα είναι βιώσιμο, θωρακισμένο και προσαρμοσμένο στις ανάγκες των επόμενων δεκαετιών. Αυτό όμως δε σημαίνει ότι επαναπαυόμαστε —συνεχίζουμε με μεταρρυθμίσεις που εξασφαλίζουν σταθερότητα, κοινωνική δικαιοσύνη και διαγενεακή ισορροπία.
-Οι διατάξεις του νέου εργασιακού νόμου υλοποιήθηκαν με στόχευση τη μεγαλύτερη ευελιξία στο ωράριο των εργαζομένων, ειδικά μετά την υποχρεωτικότητα της ψηφιακής κάρτας εργασίας. Πώς διασφαλίζετε ότι αυτή η ευελιξία που προβλέπεται στο νομοσχέδιο δεν θα λειτουργήσει σε βάρος των εργαζομένων (π.χ καταπάτηση του δικαιώματος του 8ώρου) ή σε βάρος του εργοδότη;
Οι πρόσφατες παρεμβάσεις μας έχουν έναν ξεκάθαρο στόχο: να προσαρμόσουν την ελληνική αγορά εργασίας στις πραγματικές ανάγκες της οικονομίας και των εργαζομένων, χωρίς σε καμία περίπτωση να υπονομεύουν τα θεμελιώδη εργασιακά δικαιώματα. Η έννοια της «ευελιξίας» συχνάπαρουσιάζεται λανθασμένα ως αντίθετη προς την προστασία τουεργαζομένου. Για εμάς, όμως, ευελιξία σημαίνει περισσότερες επιλογές,περισσότερη κινητικότητα και δυνατότητα προσαρμογής των εργαζόμενων καιτων επιχειρήσεων σεένα μεταβαλλόμενο περιβάλλον, πάντα με σαφείς κανόνες και ισχυρούςμηχανισμούς ελέγχου.
Οι ρυθμίσεις που εισάγουμε δεν απορρυθμίζουν, αλλά εκσυγχρονίζουν. Ενισχύουμε την επιθεώρηση εργασίας, θωρακίζουμε το πλαίσιο για την αδήλωτη και υποδηλωμένη εργασία και διασφαλίζουμε ότι κάθε νέα μορφή απασχόλησης συνοδεύεται από αντίστοιχες εγγυήσεις.
Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία από τους ελέγχους της Επιθεώρησης Εργασίας, από τον Ιανουάριο έως και τον Νοέμβριο του 2025 πραγματοποιήθηκαν 75.120 έλεγχοι, επιβλήθηκαν 16.049 κυρώσεις και το συνολικό ύψος των προστίμων ανήλθε σε 48.645.842 ευρώ.
Η ψηφιακή κάρτα εργασίας είναι το βασικό εργαλείο διασφάλισης καταγραφής του πραγματικού χρόνου εργασίας των εργαζόμενων και αντιμετώπισης τυχόν παραβάσεων σε αδήλωτη και υποδηλωμένη εργασίαμε αποτέλεσμα την εκτόξευση της δήλωσης υπερωριών κατά 2,2 εκατομμύρια το 2025 σε σχέση με το 2024.
Παρέχει,όμως, και ασφάλεια στις επιχειρήσεις, γιατί εξασφαλίζει διαφάνεια και αποτρέπει τις αμφισβητήσεις.
Στόχος μας είναι μια αγορά εργασίας που δεν αφήνει κανέναν απροστάτευτο, αλλά ταυτόχρονα επιτρέπει σε επιχειρήσεις και εργαζόμενους να αναπτυχθούν με τον τρόπο που επιτάσσει ο μετασχηματισμός της αγοράς εργασίας.
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά, με αρνητικό αντίκτυπο και στην αγορά, είναι η ακρίβεια. Υπάρχει σκέψη και δημοσιονομικός χώρος για νέες αυξήσεις συντάξεων και κατώτατου μισθού;
Η ακρίβεια, πράγματι, πιέζει τα νοικοκυριά και γι’ αυτό η κυβέρνηση έχει προχωρήσει σε μόνιμες παρεμβάσεις στήριξης του εισοδήματος.
Η κυβέρνηση, μέσα από ένα συνολικό σχέδιο πολιτικών ύψους 2,5 δισεκατομμυρίων ευρώ, στέκεται έμπρακτα δίπλα στους πιο ευάλωτους, εξασφαλίζοντας ότι η ανάπτυξη δεν είναι ένα αφηρημένο μέγεθος, αλλά πραγματική στήριξη για κάθε σπίτι και κάθε οικογένεια.
Η πολιτική στήριξης των χαμηλοσυνταξιούχων και των ευάλωτων πολιτών είναι, ταυτόχρονα, πολιτική αξιοπρέπειας και ισότητας. Στην κατεύθυνση αυτή, το εισόδημα των συνταξιούχων θα ενισχυθεί με βάση τέσσερις παρεμβάσεις:
1. Μόνιμη ενίσχυση ύψους 250 ευρώ από φέτος τον Νοέμβριο και κάθε Νοέμβριο
Πριν λίγες μέρες περίπου 1,4 εκατομμύρια συμπολίτες μας είδαν στους λογαριασμούς τους τη μόνιμη ενίσχυση των 250 ευρώ – χαμηλοσυνταξιούχοιάνω των 65 ετών με συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια,ανασφάλιστοι υπερήλικες και δικαιούχοι αναπηρικών συντάξεων.
2. Ετήσια αναπροσαρμογή συντάξεων
Μέσα στις επόμενες ημέρες θα ανακοινωθεί το ποσοστό της φετινής ετήσιας αναπροσαρμογής των συντάξεων. Τα τελευταία τρία χρόνια, οι συντάξεις έχουν αυξηθεί συνολικά κατά 13,6%, καιπλέον προστίθεται και η νέα αύξηση ύψους 2,4%, αποτέλεσμα που λαμβάνει υπόψη τον πληθωρισμό και την οικονομική ανάπτυξη.
3. Προσωπική διαφορά
Φέτος, όλοι οι συνταξιούχοι θα πάρουν αυξήσεις, ακόμη και αυτοί μεπροσωπική διαφορά. Αυτοί που έχουν προσωπική διαφορά θα πάρουν τη μισή αύξηση της ετήσιας αναπροσαρμογής και η άλλη μισή θα συμψηφιστεί με την προσωπική διαφορά και από το 2027 θα πάρουν ολόκληρο το ποσό της αύξησης και θα καταργηθεί αυτός ο συμψηφισμός. 4. Αύξηση του εισοδήματος λόγω μείωσης φορολογικών συντελεστών
Η τέταρτη θετική παρέμβαση αφορά τη φορολογική μεταρρύθμιση που εξήγγειλε ο Πρωθυπουργός στη ΔΕΘ και ήδη έχει γίνει νόμος του κράτους.
Σύμφωνα με αυτή, μειώνονται οι φορολογικοί συντελεστές και, επομένως, η μείωση αυτή θα έχει αντίκτυπο και στο εισόδημα των συνταξιούχων.
Όσον αφορά τον κατώτατο μισθό βρίσκεται σήμερα στα 880 ευρώ, ενώ ο στόχος των 950 ευρώ έως το 2027 παραμένει σταθερός. Από 1η Απριλίου του 2026 θα ακολουθήσει και άλλη αύξηση του κατώτατου μισθού που θα οδηγήσει σε αύξηση άλλων 24 επιδομάτων.
-Έχετε τονίσει την ανάγκη ενίσχυσης του 2ου πυλώνα συμπληρωματικής προαιρετικής ασφάλισης. Σχεδιάζετε παρεμβάσεις για τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης;
Μέσω του Ν. 5078/2023 θεσπίστηκε ένα σύγχρονο και υψηλών προδιαγραφών πλαίσιο λειτουργίας για τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης, το οποίο διασφαλίζει τη διαφάνεια, την ευελιξία και την αποτελεσματική εποπτεία τους από την Τράπεζα της Ελλάδος. Στο πλαίσιο αυτό, ο σχεδιασμός για την επόμενη περίοδο εστιάζει στην περαιτέρω ενδυνάμωση και αναβάθμιση του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου.
Βασικός στόχος των παρεμβάσεων είναι η βελτίωση των μηχανισμών διακυβέρνησης, εποπτείας και διαφάνειας στη λειτουργία των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης, καθώς και η ενίσχυση της εμπιστοσύνης των ασφαλισμένων. Παράλληλα, επιδιώκεται η εξοικείωση περισσότερων πολιτών, όταν και όπου αυτό είναι εφικτό, με συμπληρωματικές μορφές αποταμίευσης και ασφάλισης, ώστε τα επαγγελματικά ταμεία να αποτελέσουν μια ουσιαστική και αξιόπιστη επιλογή για τη μακροπρόθεσμη συνταξιοδοτική τους κάλυψη.
Ταυτόχρονα, προβλέπεται η παροχή μεγαλύτερης ευελιξίας και στοχευμένων κινήτρων προς τα επαγγελματικά ταμεία, με σκοπό την περαιτέρω ενίσχυσή τους και την καλλιέργεια της αποταμιευτικής κουλτούρας. Ιδιαίτερη μέριμνα δίνεται και στη στήριξη της κινητικότητας των εργαζομένων, με απόλυτο σεβασμό στο ισχύον ευρωπαϊκό και εθνικό νομικό πλαίσιο, που αποτελεί θεμέλιο λίθο της συνολικής αυτής μεταρρύθμισης.
-Το χαρτοφυλάκιό σας είναι αυτό της Κοινωνικής Ασφάλισης. Θεωρείτε ότι η ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών είναι στο επίπεδο του ύψους των υποχρεώσεων κοινωνικής ασφάλισης που καταβάλουν οι πολίτες;
Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει σημαντικά βήματα για να ανέβει η ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών. Η ψηφιοποίηση των παλιών ενσήμων, δηλαδή ημερών ασφάλισης στον ΕΦΚΑ είναι ίσως η μεγαλύτερη τομή. Έχουν ήδη ψηφιοποιηθεί περίπου 53 εκατομμύρια καρτέλες ασφαλιστικού βίου ασφαλισμένων, δηλαδή πάνω από το 70% του συνόλου, και ο στόχος είναι έως το φθινόπωρο του 2026 κάθε ασφαλισμένος να διαθέτει πλήρη ψηφιακό φάκελο. Αυτό σημαίνει ταχύτερες, πιο καθαρές και διαφανείς διαδικασίες.
Το αποτέλεσμα φαίνεται ήδη: ο μέσος χρόνος έκδοσης κύριας σύνταξης έχει μειωθεί σε κάτω από 50 ημέρες, από 500 ημέρες το 2019. Βήματα βελτίωσης έχουν γίνει και στις επικουρικές συντάξεις και με την ολοκλήρωση του έργου ψηφιοποίησης θα γίνουν ακόμα μεγαλύτερα.
Επενδύουμε στο να γίνει ο ΕΦΚΑ πιο γρήγορος, πιο αξιόπιστος και πιο φιλικός προς τον πολίτη. Στόχος μας είναι η κοινωνική ασφάλιση να προσφέρει πλέον πραγματική σιγουριά και υπηρεσίες που ανταποκρίνονται στις προσδοκίες και στα δικαιώματα των ασφαλισμένων.
-Τι αλλάζει με την προσωπική διαφορά το 2026 και το 2027;
Η προσωπική διαφορά λειτούργησε ως ένα αναγκαίο «μαξιλάρι» προστασίας για τις συντάξεις όσων είχαν αποχωρήσει πριν τον Μάιο του 2016, καθώς ο επανυπολογισμός τους θα οδηγούσε διαφορετικά σε μειώσεις. Ωστόσο, ο συμψηφισμός τή προσωπικής διαφοράς με τις αυξήσεις των ετών 2023–2025 είχε ως αποτέλεσμα χιλιάδες συνταξιούχοι να μη βλέπουν πραγματική αναπροσαρμογή στις αποδοχές τους.
Με το νέο πλαίσιο, η Κυβέρνηση βάζει τέλος σε αυτή τη στρέβλωση, νομοθετώντας την εξαγγελία του Πρωθυπουργού στη ΔΕΘ για τη σταδιακή κατάργηση του συμψηφισμού της προσωπικής διαφοράς με τις ετήσιες αυξήσεις των κύριων συντάξεων για το 2026 και την οριστική κατάργηση για το 2027.
Με τη διάταξη που ψηφίσαμε πριν μερικές μέρες, υλοποιώντας την εξαγγελία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, προβλέπεται ότι:
Για το έτος 2026 προβλέπονται τρία βασικά σενάρια:
- Συνταξιούχοι χωρίς προσωπική διαφορά
Λαμβάνουν το 100% της ετήσιας αύξησης. - Συνταξιούχοι με προσωπική διαφορά μικρότερη από το 50% της αύξησης (στις 31/12/2025)
Συμψηφίζεται μόνο το αντίστοιχο ποσό και το υπόλοιπο καταβάλλεται ως καθαρή αύξηση στη σύνταξή τους. - Συνταξιούχοι με προσωπική διαφορά μεγαλύτερη από το 50% της αύξησης (στις 31/12/2025)
Λαμβάνουν το 50% της ετήσιας αύξησης, ενώ το υπόλοιπο 50% συμψηφίζεται με την προσωπική διαφορά.
Από το 2027 ο συμψηφισμός καταργείται οριστικά και όλοι οι συνταξιούχοι θα λαμβάνουν ολόκληρη την ετήσια αύξηση, χωρίς κανέναν περιορισμό.
Η ρύθμιση αφορά περισσότερους από 630.000 συνταξιούχους. Πρόκειται για μια ουσιαστική νομοθετική πρωτοβουλία που αποκαθιστά την αδικία της προσωπικής διαφοράς και αποδεικνύει έμπρακτα ότι οι συνταξιούχοι βρίσκονται στον πυρήνα των κυβερνητικών προτεραιοτήτων.
-Σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής για το Β΄ τρίμηνο του 2025, η Κεντρική Μακεδονία είναι η περιφέρεια με το 2ο υψηλότερο ποσοστό ανεργίας από τις 13 περιφέρειες της χώρας το οποίο ανέρχεται στο 11,7%. Ποιες είναι οι πρωτοβουλίες του Υπουργείου και γενικότερα της κυβέρνησης για την μείωση του ποσοστού αυτού;
Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν ότι η Κεντρική Μακεδονία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει αυξημένο ποσοστό ανεργίας. Ωστόσο, τα τελευταία έξι χρόνια έχει συντελεστεί μια βαθιά αλλαγή στην αγορά εργασίας, η οποία αποτυπώνεται τόσο σε αριθμούς όσο και στην καθημερινότητα των πολιτών. Από το 20,3%, η ανεργία στην περιοχή έχει μειωθεί στο 11%. Αυτό δεν είναι προϊόν ωραιοποίησης αλλά αποτέλεσμα συγκεκριμένων πολιτικών.
Από το 2019 έχουν δημιουργηθεί 500.000 νέες θέσεις εργασίας σε όλη τη χώρα, εκ των οποίων 90.000 στην Κεντρική Μακεδονία. Παράλληλα, ο κατώτατος μισθός έχει αυξηθεί κατά 35,4% και ο μέσος μισθός κατά 28,3%. Σήμερα, πάνω από το 75% των εργαζομένων απασχολούνται με πλήρες ωράριο. Η ψηφιακή κάρτα εργασίας προστατεύει 1,8 εκατομμύρια εργαζομένους, ενώ σε πολλούς κλάδους οι δηλωμένες υπερωρίες αυξήθηκαν ακόμη και κατά 1.000%.
Η στρατηγική μας για την Κεντρική Μακεδονία στηρίζεται σε έξι στοχευμένες παρεμβάσεις:
1. Στήριξη ευάλωτων ομάδων – πάνω από 5.000 θέσεις για άτομα 55+.
2. Κατάρτιση και επανακατάρτιση – 420.000 πολίτες σε όλη τη χώρα, με το 20% από την Κεντρική Μακεδονία.
3. Επιδοτούμενη απασχόληση – η πλειονότητα των συμμετεχόντων παραμένει στις θέσεις τους και μετά τα προγράμματα.
4. Επαγγελματική εκπαίδευση – 8 ΕΠ.ΑΣ ΔΥΠΑ με σύγχρονες ειδικότητες όπως προγραμματισμός, κυβερνοασφάλεια και γαστρονομία.
5. Ημέρες Καριέρας – 7 διοργανώσεις στη Θεσσαλονίκη με πάνω από 10.000 προσλήψεις.
6. Rebrain Greece – συνεργασία με επιχειρήσεις της Θεσσαλονίκης για την επιστροφή επιστημόνων από το εξωτερικό.
Η Μακεδονία δεν είναι απλώς μια περιφέρεια· είναι ένας ισχυρός αναπτυξιακός πυλώνας της χώρας. Με σχέδιο, συνέπεια και επένδυση στο ανθρώπινο κεφάλαιο, συνεχίζουμε να δουλεύουμε ώστε η μείωση της ανεργίας να έχει ακόμη μεγαλύτερη ένταση και διάρκεια, δημιουργώντας σταθερές ευκαιρίες για όλους τους πολίτες της περιοχής.
Δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα «Μακεδονικά Νέα» στις 16/12/2025