Ο "Κλεισθένης 1" οδηγεί σε ακυβερνησία την τοπική αυτοδιοίκηση

Σάββατο, 19 Μαΐου 2018

Είναι γεγονός, και έχει άλλωστε αποδειχθεί μέσα από τα δύσκολα χρόνια της κρίσης, ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση έχει την υποδομή και τη δυνατότητα να θέσει σε λειτουργία ένα δίκτυο κοινωνικής προστασίας, που μπορεί να μας οδηγήσει στην ολοκληρωμένη φάση του εγγυημένου επιπέδου της αξιοπρεπούς διαβίωσης. Μπροστά σε αυτόν τον σκοπό, δεν υπάρχουν «μπλε», «ροζ», «πράσινοι» ή «κόκκινοι» αυτοδιοικητικοί. Δεν υπάρχουν χρώματα, όπως δεν υπάρχουν και διαχωριστικές γραμμές. Το παρόν άρθρο αποτελεί μία πρώτη προσέγγιση του νομοσχεδίου «Κλεισθένης 1» με κύρια αναφορά στην εφαρμογή της απλής αναλογικής ως εκλογικό σύστημα. 

Δυστυχώς, η εφαρμογή του «Καλλικράτη» δεν έχει φέρει τα αναμενόμενα αποτελέσματα, καθώς ο νόμος αυτός μετέφερε πολλές αρμοδιότητες στους ΟΤΑ χωρίς την παράλληλη μεταφορά πόρων, δημιουργώντας σε πολλές περιπτώσεις γραφειοκρατία, αλληλοεπικάλυψη αρμοδιοτήτων και αναποτελεσματικότητα.

Δυστυχέστερα, ωστόσο, η Κυβέρνηση αποπειράται προσχηματικά να διορθώσει τις αστοχίες του «Καλλικράτη» με τον «Κλεισθένη 1». Και τονίζω, προσχηματικά, διότι μοναδική μέριμνά της είναι η αλλαγή του εκλογικού συστήματος ανάδειξης των δημάρχων και των περιφερειαρχών και αντιστοίχως και των συμβούλων τους με την εφαρμογή της απλής αναλογικής, με απόλυτο σκοπό της να πληγεί το ίδιο το συνταγματικά κατοχυρωμένο αυτοδιοίκητο και να ελέγξει την Τοπική Αυτοδιοίκηση στο βαθμό που μπορεί με την απλή αναλογική ως εργαλείο. 

Με την απλή αναλογική είναι περίπου βέβαιο ότι θα οδηγηθούν σε ακυβερνησία οι Δήμοι και οι Περιφέρειες της χώρας. Διότι, η απλή αναλογική οδηγεί αναγκαστικά στη δημιουργία δημοτικών ή περιφερειακών συνασπισμών. Στα κοινοβουλευτικά συστήματα όταν αυτοί οι συνασπισμοί διαλύονται, η προσφυγή στις κάλπες είναι μονόδρομος.

Η θέση της Ν.Δ. εκπεφρασμένη πολλές φορές δια στάματος του Προέδρου της, Κ. Μητσοτάκη,  είναι σαφής και ρητή: «οι αυτοδιοικητικές εκλογές δεν θα γίνουν με απλή αναλογική ώστε να διαλυθεί το βασικό δημοκρατικό κύτταρο της κοινωνίας» και «οι αυτοδιοικητικές εκλογές δεν μπορεί να γίνουν ταυτόχρονα με τις εθνικές». 

Στην εντελώς αντίθετη γραμμή από αυτήν που κινείται η Κυβέρνηση, κινείται η Ν.Δ., στο δρόμο, δηλαδή, των πραγματικών μεταρρυθμίσεων που έχει ανάγκη η Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Η Τοπική Αυτοδιοίκηση έχει περισσότερο από όλα ανάγκη την κατοχύρωση στην πράξη του «αυτοδιοίκητου» που περνάει αναγκαστικά μέσα από τη διοικητική αυτονομία της και την οικονομική ανεξαρτησία της.

Για να επιτευχθεί η διοικητική αυτονομία της, βασική προτεραιότητα προβάλει ο αποτελεσματικός αναπροσδιορισμός των αρμοδιοτήτων: ποιες οι αρμοδιότητες του Κράτους, ποιες των Αποκεντρωμένων Περιφερειών, ποιες των Περιφερειών και ποιες των Δήμων. Καθίσταται εκ των συνθηκών αναγκαία η εμπέδωση ενός νέου πλαισίου λειτουργίας με λιγότερη γραφειοκρατία και περισσότερη ευελιξία, με συγχώνευση και κατάργηση διοικητικών οργάνων και με απλοποίηση στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Επιτακτική προβάλει και η ανάγκη της μεταφοράς από το κεντρικό Κράτος ζωτικών αρμοδιοτήτων, όπως ενδεικτικά ανέφερε και ο Πρόεδρος της Ν.Δ., του πολεοδομικού σχεδιασμού. 

Για να επιτευχθεί η οικονομική ανεξαρτησία της πέραν του σχεδίου και του προγραμματισμού, χρειάζεται και βούληση και τόλμη. Και η ΝΔ υποσχέθηκε ότι θα το τολμήσει αυτό με τη λειτουργία του Ταμείου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με θεσμοθετημένους πόρους από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και από τον Τακτικό Προϋπολογισμό. Επιβεβλημένη, ωστόσο, είναι και η αναθεώρηση του μηχανισμού χορήγησης των Κ.Α.Π., αλλά και η δημιουργία των προϋποθέσεων από την κεντρική διοίκησης για την ανάπτυξη. Αυτό μπορεί να γίνει κατ’ αρχήν με την αξιοποίηση της ίδιας της ακίνητης περιουσία των ΟΤΑ και παράλληλα όλων των σύγχρονων χρηματοδοτικών εργαλείων, στηρίζοντας ενεργά και αποφασιστικά τις συμπράξεις δημοσίου και ιδιωτικού τομέα και αξιοποιώντας διαφορετικές πηγές χρηματοδότησης.

Με τη ιδιότητά μου τόσο τη νομική όσο και την αυτοδιοικητική, ως διατελέσασα δημοτική σύμβουλος στο Δήμο Θεσσαλονίκης, πιστεύω πως στην ουσιαστική κατοχύρωση του «αυτοδιοίκητου» της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, θα συνέβαλε και η γενναία αναθεώρηση των σχετικών άρθρων του Συντάγματος προς αυτήν την κατεύθυνση.  Και τούτο, διότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση, είναι ένας συνταγματικά κατοχυρωμένος θεσμός, βασικός πυλώνας του δημοκρατικού μας πολιτεύματος και θεμελιώδης φορέας για τη λειτουργία της ίδιας της κοινωνίας και του κράτους και αξίζει να της αποδοθεί ο ρόλος που της αρμόζει.

Δημοσιεύθηκε στη εφημερίδα "Δημοκρατία" το Σάββατο 19/5/2018

Άννα Ευθυμίου Copyright © 2018 | Με την επιφύλαξη παντός δικαιώματος | Σχεδιασμός Ιστοσελίδων DigiSol