Άλλο το νόμιμο και άλλο το ηθικό

Σάββατο, 10 Μαρτίου 2018

Η ηθική, κατά τον μεγάλο φιλόσοφο Καντ, είναι αυτή που αν γινόταν ηθικός νόμος για όλη την ανθρωπότητα, θα δημιουργούσε την ιδανική κοινωνία.

Όμως, ιδανική κοινωνία δεν υπάρχει. Για αυτό, επιβλήθηκε αναγκαστικά η θέσπιση των νόμων. Αντίθετα, οι ηθικές αρχές και αξίες είναι υπεράνω των νομικών πλαισίων, διότι αποτελούν τμήμα της προσωπικότητας, της ιδεολογίας, της αντίληψης αλλά γενικότερα της στάσης ζωής του καθενός.

Για αυτό και η απάντηση στο καίριο και πάντα επίκαιρο διαχρονικό ερώτημα που τίθεται είναι αν το νόμιμο είναι και ηθικό, είναι ότι το ηθικό σίγουρα περιλαμβάνει το νόμιμο, αλλά είναι κάτι πολύ παραπάνω και ευρύτερο, αφού συνέχεται αναγκαστικά με την ιδιαίτερη ψυχική και πνευματική δομή και ιδιοσυγκρασία κάθε ανθρώπου.

Όταν, όμως, γίνεται λόγος για την ηθική στην πολιτική και τους πολιτικούς, το ζήτημα λαμβάνει άλλες διαστάσεις. Και ο λόγος που γίνεται αυτό είναι, διότι η ενασχόληση με την πολιτική καταρχήν είναι λειτούργημα και όχι επάγγελμα.

Επομένως, υπάρχει μία τεράστια διαφορά ανάμεσα στο νομοταγή πολιτικό και στον ηθικό πολιτικό. Διότι ένας νομοταγής πολιτικός φροντίζει να εναρμονίσει τις δραστηριότητές του με τις νομικές και συνταγματικές επιταγές και να τις διαμορφώσει ανάλογα με αυτές. Ένας ηθικός, όμως, πολιτικός, έχει τις δραστηριότητες αυτές που όχι μόνο διαμορφώνονται ή έστω συμμορφώνονται στους νόμους και το Σύνταγμα, αλλά που εναρμονίζονται πλήρως με το περί δικαίου αίσθημα του λαού και τις διαχρονικές αξίες και ηθικές αρχές.

Μάλιστα, το ηθικό οφείλει να διατρέχει όλο το φάσμα της πολιτικής ζωής είτε πρόκειται για την αυτοδιοίκηση είτε για την κεντρική πολιτική σκηνή, γεγονός που το προσυπογράφω βιωματικά τόσο από τη θητεία μου στην τοπική αυτοδιοίκηση όσο και από άλλες κομματικές θέσεις, καθόσον πάντα το ηθικό αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τις πολιτικές μου επιλογές.

Πρόσφατο παράδειγμα που απηχεί στο ό,τι είναι νόμιμο δεν είναι και πάντοτε και ηθικό αποτελεί η πράξη της πρώην πλέον αναπληρώτριας υπουργού Εργασίας, Ράνιας Αντωνοπούλου, η οποία συγκέντρωσε πάνω της την μήνιν για κάτι που η ίδια θεωρούσε ότι ήταν... προέκταση του μισθού της.

Προφανώς, η υπουργός δεν έκανε τίποτε παράνομο, αλλά ειδικά σε εποχές κρίσης και μνημονίων είναι λογικό να ερεθίζεται το λαϊκό αίσθημα της οργής, όταν επιδοτείται από τον κρατικό κορβανά το ενοίκιο δημόσιου λειτουργού με πολύ καλή περιουσιακή κατάσταση.

Προφανώς, δεν είναι και η μοναδική υπουργός ή ο μοναδικός δημόσιος λειτουργός που ενεργεί κατά αυτόν τον τρόπο, καθόσον δυστυχώς στην σημερινή πολιτική πραγματικότητα πολλοί προτιμούν να προβαίνουν οι ίδιοι σε ηθικά διάτρητες συμπεριφορές, αν καλύπτονται, έστω και οριακά, από τα πλαίσια του νόμου, ή αν ακόμα χειρότερα θεωρούν ότι θα αποφύγουν την τσιμπίδα του.

Δυστυχώς, όμως, τέτοιου είδους πολιτικές συμπεριφορές έχουν οδηγήσει στην κοινωνία μας σε μία ισοπεδωτική αντίληψη του «όλοι ίδιοι είναι». Μία αντίληψη φοβερά επικίνδυνη και αγκυλωτική, που λειτουργεί πολλές φορές ως «κολυμβήθρα του Σιλωάμ» για τις ανήθικες συμπεριφορές του καθενός από εμάς. Αλλά, παράλληλα, και ανασταλτική για όσους δεν είναι ίδιοι.

Διότι σίγουρα δεν είμαστε όλοι ίδιοι. Και όσοι ανήκουμε στη νεότερη γενιά των πολιτικών προσώπων έχουμε την πολύ δύσκολη αποστολή, παράλληλα με όσους πολιτικούς στο παρελθόν το επιχείρησαν, να εισφέρουμε ένα νέο πολιτικό ήθος, να επαναφέρουμε διαχρονικές ηθικές αξίες και αρχές και να τις υπηρετήσουμε με αυταπάρνηση. Μόνο έτσι θα αποδείξουμε ότι δεν είμαστε όλοι ίδιοι και μόνο έτσι θα καταπολεμήσουμε την παραπάνω ισοπεδωτική και επικίνδυνη αντίληψη αποκαθιστώντας έτσι την αξία της πολιτικής στους πολίτες.

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα "Δημοκρατία" στις 10/3/2018

Άννα Ευθυμίου Copyright © 2018 | Με την επιφύλαξη παντός δικαιώματος | Σχεδιασμός Ιστοσελίδων DigiSol